Калядная зорка, Дзед Мароз і самавар: як па полацкаму краю Каляда ішла

Нарэшце дачакаліся мы са­праўднай зімы. З марозамі ды чысцюткім, белым снегам: такая прыгажосць наўкола! У гэтыя дні, у пачатку каляндарнага года, нашы продкі ў гонар зімовага сонцавароту адзначалі Зімовыя святкі.

Дзень паступова павялічваецца, сонца ўсё часцей з’яўляецца на небе — прыйшла Каляда. Надышла пара выказваць на­дзеі на шчаслівае жыццё ў новым годзе, на багаты ўраджай і дабрабыт сям’і.

У тым, што старадаўні народны абрад святкавання Калядаў жыве і сёння, мы ўпэўніліся, наведаўшы вёску Азіна Полацкага раёна. Здалёк пачулі песню «Ішла Каляда, калядуючы…» ў выкананні калядоў­шчыкаў. Па шырокай вясковай вуліцы ў святочных строях, узяўшы Калядную зорку, ішлі прывабныя вясковыя жанчыны, вялі з сабой Казу і Мядз­ведзя. У кошыках неслі падораныя сяльчанамі пачастункі.

«Дзе Каза бывае — туды шча­сце завітае, дзе Каза хо­дзіць — там жыта родзіць!» — вершаванымі радкамі распавядалі яны пра сваё каляднае падарожжа. Каза сімвалізуе дабрабыт і багаты ўраджай, яна — жаданы госц­ь у любой хаце. А мядзведзь? Ён — сімвал сілы і здароўя. Без іх ніяк не абысціся! Жанчыны жадалі аднавяскоўцам, «каб у іх былі добрыя каровы, а яны — здаровы, каб вяліся ў іх свінні, цялушкі ды розныя птушкі»! Сяльчане гасцінна сустракалі валачобнікаў.

IMG_8167Фото-А.Марцинкевича

Адкалядаваўшы, яны накіраваліся ў Азінскі сельскі дом культуры, у гасцёўню Дзеда Мароза. Там і адбылося наша знаёмства. Гаспадар у чырвоным футры (яго ролю выконвае ўжо не першы год старшыня ветэ­ранскай арганізацыі Азінскага сельсавета Вячаслаў Мурашкевіч) быў рады гасцям.

Да нашага прыходу ён вабіў час з пяцікласнікам Максімам Сакалоўскім, які прыехаў у вёску на канікулы да сваёй любай бабулі. Хлопчык распавядаў, як знайшоў у навагоднюю ноч пад ёлкай кнігу «Хачу пра ўсё ведаць» і вялікую каробку з канструктарам.

А яго брат Лёша атрымаў у падарунак дартс і робата. А яшчэ па сакрэту Дзеду Марозу хлопчык расказаў, што ў іх сям’і хутка народзіцца яшчэ дзіцё… Якія шчаслівыя былі вочы ў Максімкі, калі ён гаварыў пра гэтую навіну!

Касцюмы калядоўшчыкаў з задавальненнем прымерылі мясцовыя жыхаркі Людміла Петрашкевіч, Галіна Пятрова (у той дзень яна адзначала дзень нараджэння), Марына Костык, дырэктар Азінскага СДК Аксана Валынка, старшыня Азінскага сельвыканкама Алена Чувашэнка, Святлана Цішаловіч і Галіна Гурчонак. Жанчыны шчыра гаварылі пра тое, што чакаюць ад новага года здароўя, стабільнасці, добрага ўраджаю. Дасылаючы дабро іншым, яны бачылі ўсмешкі і ра­дасць — вось яно, сапраўднае каляднае шчасце!

IMG_8156Фото А.Марцинкевича

У навагоднія дні яны з задавальненнем заходзяць у Дом культуры. Тут наладжаны цікавыя выставы, можна сфатаграфавацца ў розных парыках і капялюшах, папіць гарбаты і сустрэцца з суседзямі. У святочныя дні з Дзедам Марозам сустрэліся каля 100 чалавек. Для іх вёскі гэтая лічба — нямалая! Сёлета ўпершыню на тэрыторыі сельсавета прайшоў конкурс на самага лепшага снегавіка. Пакуль вынікі не падведзены, на перамогу прэтэндуюць 7 прыгажуноў з морквай замест носа і вядром на галаве.

Разам з Дзедам Марозам мы паехалі ў вёску Цінаўка, каб павіншаваць з Новым годам і Калядамі тутэйшых жыхароў. Гэты населены пункт, дзе пастаянна пражываюць усяго чалавек 20, застаўся адзіным у сельсавеце, які не наведаў галоўны навагодні персанаж.

IMG_8192Фото А.Марцинкевича


…Сяльчане розных узростаў — маладыя і доўгажыхаркі — на чале са старэйшынай вёскі Вольгай Іванскай сустракалі гасцей па старадаўнім звычаі — талакой. У адным з двароў накрылі стол, на які кожны прынёс свой пачастунак да гарбаты.

Сустрэчы з Дзедам Марозам і старшынёй Азін­скага сельвыканкама Аленай Чувашэнка асабліва шчыра радаваліся доўгажыхаркі Аляксандра Ільінічна Валуева, 1928 года нараджэння, і Раіса Васільеўна Шаўрукова, 1925 года нараджэння. Пра апошнюю сяльчане расказалі, што хоць бабулі і за 90 — яна яшчэ вельмі рухавая і вясёлая, нягледзячы на тое, што з’яўляецца вязнем, і на яе долю выпалі цяжкія выпрабаванні. Бабуля пасвіць сваіх козачак, робіць зарадку, упэўнена, што рух — галоўнае ў жыцці.

На стале стаяў незвычайны самавар — з вялікай трубой, які награвае ваду з дапамогай вугалёў. Калі ён добра разагрэўся — чорны дым распаўсюдзіўся па ўсёй вёсцы! Гэты рарытэт захавала Раіса Шаўрукова, сказаўшы, што ён дастаўся ў спадчыну. Яму, гэтаму самавару, напэўна, гадоў 100… Мы, канешне, паспрабавалі гарбату з кіпенем з гэтага самавара.

Не толькі нам, але і Барысу Іванскаму, Ларысе Гарэлікавай, Марыі Карабчонак, Кацярыне Міхайлавай, Алене Абраменка і Яніне Маслоўскай напой вельмі спадабаўся, паказаўся асабліва духмяным. Тым больш, што пілі мы чай на двары, на марозе.

IMG_8129Фото А.Марцинкевича

Сяльчане ўзгадвалі Дзень вёскі, які прайшоў у 2015 годзе. Цеплыня ад гэтага свята сагравае іх душы і сёння. Чым адметная была тая падзея? Тым, што сабраліся дружна, разам, адчулі нейкую асаблівую роднасць ад таго, што жывуць побач, у адной вёсцы, з агульнымі надзеямі… Прыезд у вёску Дзеда Мароза нечым нагадаў тое свята. Падарыў агульную радасць усім.

У зносінах з Дзедам Марозам, са старшынёй сельвыканкама Аленай Чувашэнка і з намі бабулі і маладыя жанчыны выказвалі спадзяванні на шчаслівую будучыню, шчыра зычылі адна адной здароўя і дабрабыту. Было заўважна, што да вясковых доўгажыхарак больш маладыя суседкі ставяцца з асаблівай павагай. Яно і зразумела, бо гэтыя жанчыны — жывая гісторыя іх малой радзімы.

На развітанне мы жадалі вяскоўцам моцнага здароўя, дабрабыту і вялікага шчасця, выказвалі надзею на новую сустрэчу падчас чарговага святкавання Дня вёскі Цінаўка. Мы нагадалі вяскоўцам пра Калядны цуд і пра тое, што Зімовыя святкі доўжацца аж да Вадохрышча — 19 сту­дзеня. У гэтыя дні трэба хадзіць у госці, радавацца, дзівіцца з прыгажуні-зімы. Не забывацца, што народныя традыцыі мы павінны перадаць новым пакаленням нашчадкаў.

Полацкі веснік
полоцк рождество азино каляды
Если вы заметили ошибку, выделите необходимый текст и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редакции
Пока никто не рекомендует
Авторизируйтесь ,
чтобы оценить и порекомендовать

Комментарии

Комментарии предназначены для общения, обсуждения и выяснения интересующих вопросов

Спорт
Новополоцкий «Химик» выиграл первый матч после вынужденной паузы. В Лиде новополочане отличились дважды, а сами сохранили свои ворота на замке. Заброшенными шайбами в составе победителей отметились Леоненко (ему ассистировали Гавриленко и Землянкин) и Фарафонтов (Шагибалов, Устинов). 33 броска соперников отразил Вашкевич, сыгравший очередной «сухой» матч. Отметим, что команда из Новополоцка проводила игру в «домашней» форме. После 20 матчей у «Химика» 38 о...
Общество
15 февраля в ледовом дворце «Химик» пройдет благотворительный флешмоб «Сохраним жизнь Даше» по сбору средств на лечение ребенка, сообщает «Вектор ТВ». В 15.15 в ледовом дворце «Химик» начнется массовое катание. Сразу после его завершения состоится благотворительная акция по сбору средств на лечение Даши Шепетовской. Врачи поставили ей диагноз спинальная мышечная атрофия 1-го типа. Помочь Даше можно следующим образом: Пополнить баланс телефона: МТС +375 (29...
Общество
На днях полоцкие власти анонсировали масштабные работы по наведению порядка на территории Верхнего замка, а именно вокруг больничного городка, где сейчас проходит реконструкция. Там довольно плотная жилая застройка и не все здания находятся в презентабельном виде. Некоторые из них планируют сносить. Корреспондент Сергей Крышен посмотрел внимательнее на ту часть исторического центра Полоцка, которой собираются дать новую жизнь в связи с перездом кадетского...
Культура
На этой неделе в нашем спецпроекте, посвященном самым интересным экспонатам в музеях Полоцка, мы внимательнее присматриваемся к Природно-экологическому музею. Природно-экологический музей размещается в здании бывшей водонапорной башни, построенной в начале пятидесятых годов двадцатого века, которая после реставрации была приспособлена под экспозицию музея. Музейные предметы призваны показать природу как ценность и часть человеческого существования, а челов...
Общество
Управление по труду, занятости и социальной защите Новополоцкого горисполкома опубликовала список актуальных вакансий. В таблицу попало 641 рабочее место по 296 позициям. Большинство вакансий стандартные для региона: водители, рабочие и так далее. Но встречаются и более интересные варианты трудоустройства. Новополоцкий филиал военизированной охраны Белорусской железной дороги ищет человека на должность начальника караула. У кандидатов должно быть среднее с...
Общество
В Полоцке 40-летний мужчина избил знакомую и под угрозой расправы заставил ее пройтись по улице обнаженной и зайти в магазин. Житель Орши приехал в Полоцк с сыном-дошкольником и зашел вместе с ребенком в гости к друзьям. Там он увидел женщину, на которую затаил обиду еще раньше. 44-летняя полочанка украла с подругой телевизор и попросила оршанца продать краденное. О том, что телевизор ворованный, ему не сообщили. Мужчина получил крупный штраф, были осужден...
Общество
10 февраля Александр Лукашенко подписал указ о награждении 70 женщин из Витебской, Могилевской и Минской областей Орденом Матери за рождение и воспитание пяти и более детей. В список попали три новополочанки. Орденом Матери награждены Алёна Полежаева, Наталья Пылинская и Ольга Хухрякова. Наталья Пылинская работает паспортисткой Витебского областного расчетно-справочного центра. Две другие женщины — домохозяйки. В прошлом году эту награду получили три матер...
Общество
Новополочанин Георгий Александрович каждый день ездит на процедуры в Полоцкую районную больницу. Машины скорой помощи, которые возят его и еще 11 пациентов, предоставляет Новополоцкая больница. Георгий Александрович возмущен состоянием этих машин и пожаловался в газету «Наша Ніва». Когда автомобиль, который должен был доставить пациентов, в очередной раз приехал с опозданием из-за поломки, Георгий написал жалобу на имя главврача Новополоцкой больницы Серге...
Общество
Службы ЖКХ Полоцка будут проводить плановые работы по замене лифтов в жилых домах. В газете «Полацкі веснік» опубликовали список мест, где это будет сделано. С января по декабрь старые лифты заменят в пяти подъездах дома №5 по улице Богдановича, в первом и втором подъездах домов №№ 65, 47а и третьем корпусе дома №57 по улице Зыгина. Также установят по два новых лифта в двух подъездах дома №38 по улице Фрунзе, дома № 374 по улице Вологина и дома №5 по улице...